nlen Login My Babel
Blog

Blog

Passie voor de Zweedse taal

Passie voor de Zweedse taal


Geschreven door: Nanouk, docent Zweeds.

“Het is zo’n mooie taal, zo zangerig en zo vriendelijk van toon”. Hoe vaak ik dat argument om Zweeds te willen leren niet gehoord heb, als docent. Daarnaast is er vaak de wens om Zweedse literatuur in de oorspronkelijke taal te kunnen lezen en niet te vergeten, de ‘grappige’ Zweedse woorden. “Is Zweeds een moeilijke taal?”, is dan vervolgens een veelgestelde vraag.

Wie met Zweeds begint zal merken dat het lezen het snelste gaat, want geschreven Zweeds lijkt op Duits en Nederlands en er zijn veel leenwoorden. Lastiger en tevens karakteristiek voor de Zweedse taal, is de melodieuze uitspraak. Zweeds is een toontaal,waarbij niet alleen meerdere woorden in een zin kunnen worden beklemtoond, maar ook dubbele klemtonen in één woord met twee of meer lettergrepen kunnen worden gebruikt. Deze klemtonen liggen op verschillende toonhoogten, de zogenaamde toonaccenten, en kunnen betekenisonderscheidend zijn. Het woord ‘anden’ betekent, afhankelijk van de intonatie, ‘de eend’ of ‘de geest’.
De twee manieren waarop in het Zweeds een klemtoon kan worden gelegd – het zogenaamde acuut accent en het gravis accent -is voor anderstaligen moeilijk aan te leren. Veel luisteren is het devies. Want wie veel naar de taal luistert, ontwikkelt gevoel voor de toonaccenten. Het acuut accent komt overeen met wat wij in het Nederlands ook kennen: één lettergreep in een woord wordt beklemtoond. Zoals bijvoorbeeld in het Nederlandse woord ‘spreker’. Het gravis accent is het dubbele accent, waarbij de stem lichtjes daalt aan het einde van het hoofdaccent (meestal de eerste lettergreep), om weer omhoog te gaan voor het bijaccent (op één van de volgende lettergrepen).

De Zweedse grammatica is over het algemeen vrij eenvoudig. Werkwoorden hebben maar één vorm voor alle personen per tijd. Dus vervoegingen in bijvoorbeeld de tegenwoordige tijd (zoals ‘Ik ben, hij is, zij zijn’) kent het Zweeds niet. De lidwoorden (de, het), blijven echter vreemd voor ons, want deze worden direct achter het zelfstandig naamwoord geplaatst, niet los ervoor. De bepaalde vorm van ‘en penna’ (een pen) wordt ‘pennan’ (de pen) en’ ett äpple’ (een appel) wordt ‘äpplet’ (de appel). De zinsopbouw is daarentegen nagenoeg dezelfde als die van het Nederlands.

Mijn passie voor de Zweedse taal is gevoed tijdens de lange zomervakanties die ik op jonge leeftijd in Zweden doorbracht, maar ook door taalanekdotes als het ‘mormor-verhaal’: Op 7- jarige leeftijd ontmoette ik een campingvriendinnetje wiens oma ook ‘mormor’ heette. Maar toen ik me al huppelend richting mijn Zweedse moeder begaf om over mijn nieuwe ontdekking te vertellen, bleek ‘mormor’ geen naam te zijn, maar moeders moeder te betekenen. Pas toen begreep ik dat talen zich niet alleen onderscheiden door verschillende woorden en klanken, maar dat de woorden voor bijvoorbeeld familierelaties heel anders kunnen zijn. Het Zweeds kent specifiekere omschrijvingen: ‘farmor’ en ‘farfar’ zijn respectievelijk de oma en opa aan vaders zijde van de familie. De grootouders aan moeders kant heten ‘mormor’ en ‘morfar’. Kleinkinderen worden ‘barnbarn’, kinderskinderen genoemd. Een oom van vaderszijde is ‘farbror’ (vadersbroer), van moederszijde wordt dat dan ‘morbror’ (moedersbroer).

Het boeiendst aan vreemde talen vind ik woorden die niet te vertalen zijn. Zoals het Zweedse woord ‘lagom’, uitspraak: ˈlɑ̀ːɡɔm, wat zoveel betekent als ‘precies goed’. Natuurlijk kent het Zweeds ook woorden die op Nederlandse woorden lijken, maar die een heel andere betekenis hebben, de zogenaamde ‘valse vrienden’. Zo is ‘trött’, waarvan de uitspraak ongeveer als ‘trut’ klinkt, geen scheldwoord, maar betekent ‘moe’. En ‘bil’ heeft niets te maken met je zitvlak. In Zweden wordt daar een automobiel mee bedoeld.


Facebook

Cursussen & Trainingen

Babel verzorgt taalcursussen voor 13 talen en communicatietrainingen. Bekijk de:

Locatie

De trainingen van Babel vinden plaats op de Nieuwegracht en het University College Utrecht. Er is gratis parkeergelegenheid op deze locaties.

Nieuwsbrief

Mis niets meer en schrijf je in op onze nieuwsbrief!