nlen Login My Babel
El Dorado door Stefanie Massink

Blog

El Dorado door Stefanie Massink

In de cursus creatief schrijven werken mensen aan verschillende teksten. Soms zijn het teksten die zij al eerder hebben geschreven en die zij naar een hoger niveau willen tillen. Soms hebben mensen alleen een idee en ontstaat de tekst tijdens de cursus. Hieronder staat de tekst waar Stefanie Massink aan gewerkt heeft tijdens de cursus.

“Nederlands goud in het geheim terug uit VS.” De dikgedrukte kop in de krant trok meteen de aandacht van baron van Coelhorst. “Nederland heeft in het diepste geheim tonnen van zijn in New York opgeslagen goudvoorraad teruggehaald”, las de baron. Een golf van herinneringen overspoelde hem. 1950. San Sebastian. Een zwoele zilte bries van de Golf van Biskaje streelde zijn gezicht. De zon brande op zijn huid. Hij was later dan gepland aangekomen vanuit Nederland. Voor hem lag het imposante hotel Maria Cristina. Hier verbleef graaf Blanckaert, de Nederlandse waarnemend gezant. Ieder zomer verbleef een groot deel van de Spaanse regering in San Sebastian. Ook Franco. Het corps diplomatique volgde de Spanjaarden in hun kielzog. De zomers in Noord-Spanje waren tolerabel in vergelijking met het hete midden en zuiden van het land.

De baron was naar Spanje gestuurd voor een speciale missie. Hij had al een paar jaar ervaring opgedaan op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij was de aangewezen persoon. Zijn Nederlandse vader, baron van Coelhorst senior, was getrouwd met een Spaanse duquesa. Dankzij zijn moeder Isabel sprak de jonge baron vloeiend Spaans. Maar hij had nog meer van zijn moeder. Haar sterke genen domineerden zijn fysique. Niets in zijn uiterlijk verried het Nederlands bloed in zijn aderen. 1.68 meter lang. Gebruinde huid. Glanzend zwart haar met lichte slag. Stevige zwarte wenkbrauwen. Lange zwarte wimpers die zijn groene Andalusische ogen accentueerden. Daarnaast bezat hij de nodige Spaanse charme. Het plaatje klopte. Hij zou niet opvallen tussen de Spanjaarden. Een geschiktere kandidaat voor deze missie was er niet.

In San Sebastian zou hij instructies ontvangen van graaf Blanckaert. De graaf verwelkomde hem hartelijk. Na wat versnaperingen maakten ze een wandeling langs een stil deel van het strand. De muren luisteren vaak mee in Spanje, zei de Graaf. Het was rustig buiten. 21:00. Etenstijd in Spanje. Je weet dat de diplomatieke betrekkingen met Spanje binnen een paar maanden gaan normaliseren, vroeg de graaf. Coelhorst knikte. De graaf vervolgde: vier jaar geleden werd Franco gestraft voor zijn geflirt met Hitler en Mussolini. Nu is de Koude Oorlog tot zijn redding gekomen. Het westen heeft hem nodig als bondgenoot tegen de roden uit het oosten. Voor onze minister voer ik onderhandelingen met het regime voor het normaliseren van de relaties tussen onze landen. Franco wenst niets liever dan acceptatie door het westen. De internationale legitimering zet hem in Spanje alleen maar sterker in het zadel. Omdat Franco er zoveel belang bij heeft is dit voor ons het perfecte moment om druk uit te oefenen. Er zijn namelijk een aantal affaires die Nederland op korte termijn graag geregeld ziet. Voor een van die kwesties hebben we jou nodig.

Van Coelhorst stopte en keek de graaf nieuwsgierig aan. Je weet dat de Nazis goud hebben gestolen van Nederland? Coelhorst humde bevestigend. Hij was op de hoogte van de 146.000 kilo goud die de Nazis hadden gestolen uit de kluizen van de Nederlandsche Bank. Toen de Nazi’s hun kansen op overwinning zagen slinken transporteerden ze het “Nazi goud” naar Zwitserland. Dat land was neutraal. Daar zou het veilig zijn. Een deel van het goud werd vanuit Zwitserland verder vervoerd naar Portugal en Spanje. Tussen mei 1943 en februari 1944 zeker 280 vrachtladingen. Je hebt een belangrijke missie hier, zei de graaf. Jij moet ervoor zorgen dat het goud weer in handen komt van Nederland. Morgen krijg je een uitgebreide briefing. Maar nu gaan we eerst eten. Je hebt vast honger na jouw reis. Van Coelhorst kon zijn nieuwsgierigheid voor meer informatie nauwelijks bedwingen maar zijn zeurende maag snakte naar een Spaanse maaltijd.

De volgende ochtend gingen ze na het ontbijt naar een natuurpark vlakbij zee. Hier kon gesproken worden zonder Spaanse luistervinken. Of luistervinken van andere nationaliteiten. Het was tenslotte een van de heetste periodes van de Koude Oorlog. De graaf instrueerde de baron dat hij in het diepste geheim moest onderhandelen met een aantal Spanjaarden en Amerikanen. Niets van deze missie mocht uitkomen. Lekken zou leiden tot een grote internationaal schandaal. Na de oorlog was een internationaal akkoord bereikt waaruit een compensatiesysteem was gerold. De regeringen legden zich neer bij het verlies, accepteerden gedeeltelijke compensatie en beloofden de goudkwestie te laten rusten. De nieuwe Nederlandse regering vond dit akkoord onrechtvaardig. Het goud was broodnodig voor de wederopbouw. Om een internationaal oproer te vermijden werd besloten om in het geheim het Nederlandse goud uit Spanje weg te halen.

Van Coelhorst vertrok na de briefing per auto naar Madrid. Een energievretende reis van zo’n 500 kilometer. Het deel door Baskenland bestond uit misselijkmakende kronkelende wegen door grillige, dramatische bergen. Na Vitoria-Gasteiz werd het landschap vlakker. Een lappendeken met gouden korenvelden, terracotta rode aarde en wuivende zonnebloemen strekte zich uit tot de horizon. Ter vermaak probeerde Van Coelhorst zijn moederland in één woord te vatten. Ruig. Ruw. Rauw. Woest. Dromerig. Dapper. Onverschrokken. Wat was dat toch in Spanje? Altijd als hij er was leek het wel of hij de geschiedenis kon inademen. Alsof de aarde vanuit Spanje was ontstaan en je hier het dichtste bij de essentie van het leven kon komen.

Burgos kwam in zicht. Tijd voor lunch. Hij kende de stad. Als kind had zijn moeder hem de gotische kathedraal laten zien. 1221. Toen werd met de bouw begonnen. Hij genoot van de verhalen over El Cid Campeador. Nationale held van Castillië die vocht tegen de Moorse bezetters in Zuid-Spanje. Belichaming van ridderlijkheid en deugd. Meester in psychologische oorlogsvoering. Eigenlijk een soort voorloper van speciale agenten zoals hijzelf, dacht de jonge baron met een glimlach, terwijl hij de auto de parkeerplaats op draaide van een comedor.

Hij wilde niet teveel tijd verspillen en bestelde een stuk tortilla en een bocadillo. Een man die naast hem kwam zitten bestelde een espresso. Aproveche, ik hoop dat het u smaakt. Van Coelhorst bedankte zijn nieuwbakken gesprekspartner vriendelijk. Ze waren ongeveer van dezelfde leeftijd. Dit was een Spanjaard van de iets lichtere slag. Die zag je in het noorden wel vaker. Bruin haar, blauwe ogen. Iets langer dan Van Coelhorst. Ze hadden een aardig gesprek over voetbal. Beiden waren fan van “de Koninklijke”. Na dertig minuten zei Van Coelhorst dat hij weer verder moest. Waar ga je naartoe, vroeg de man. Naar Madrid, antwoordde Van Coelhorst. Ah, daar moet ik ook heen, reageerde de man. Maar ik heb net de bus hier buiten gemist en kan nu pas morgenochtend weg. De baron dacht even na en nodigde toen de man uit om mee te rijden. Ze hadden leuk gesproken en hij kon wel wat afleiding gebruiken tijdens de laatste 2 uur van de reis. De man ging onder veel dankbetuigingen in op het aanbod. Ik heet Francisco, zei hij, aangenaam. Ik heet Juan, zei Van Coelhorst. Het noemen van achternamen lieten ze achterwege. In een dictatuur moet je nooit scheutig zijn met het verspreiden van je achternaam.

De mannen stapten in en reisden richting Madrid. Zo’n 100 kilometer voor Madrid moesten ze de bergpas van Somosierra over. Daar had in 1808 Napoleon een belangrijke veldslag gewonnen die de weg vrij maakte naar Madrid. Ook weer een stukje geschiedenis die de baron had meegekregen van zijn moeder. Toen de mannen het hoogste punt van 1440 meter voorbij waren en begonnen aan de afdaling zei Francisco dat hij zich plots niet lekker voelde. Wagenziekte. Ik denk dat ik moet overgeven. Snel reed Juan een verlaten bergpad op. Francisco zag bleek. Hij had zweetdruppeltjes op zijn voorhoofd. Juan stapte uit en strekte zijn benen. Hij bleef staan en genoot van het uitzicht op het dal ver beneden. Hij hoorde Francisco aan komen lopen. Mooi uitzicht hè, zei hij tegen Francisco zonder zich om te draaien. Geniet er maar van, zei Francisco, het is het laatste wat je zult zien. Nog voordat die woorden goed waren opgenomen door Juan, voelde hij een touw om zijn nek dat strak werd aangestrokken door Francisco. Juan’s hart ging tekeer. Kalm blijven. Direct handelen. In een paar seconden paste hij een aantal trucs toe van een training die hij had gekregen. Ontonbeerdelijke overlevingsstrategieën voor speciale agenten om zich te redden in de Koude Oorlog.

Wat Juan precies deed weet hij niet meer. Maar hij overleefde. Francisco niet. In de worsteling viel Francisco met zijn hoofd op een kei. Hij was op slag dood. Toen het gevaar geweken was stond Juan te trillen op zijn benen. Zijn hart ging tekeer. Zijn ademhaling stuiterde als een oncontroleerbare bal heen en weer. Hij had een aanslag overleefd. Na een paar minuten voelde hij zich rustiger. Hij keek om zich heen. Iets verder op was een waterval van koud bergwater die uitstortte in een wilde rivier. Gelukkig was hij jong en sterk. Hij kon zonder al teveel moeite het lichaam daarheen slepen en laten verdwijnen. Daarna wiste hij de sporen uit. Terug in de auto nam hij een moment om bij te komen van de stress. Daarna keerde hij de auto en reed hij zo snel als de afdalende wegen het toelieten naar Madrid.

Later zou blijken dat Francisco een fascistische spion was. Na de oorlog was een ondergrondse fascistische beweging ontstaan die de droom van een Nazi Rijk niet wilden opgeven. Ze waren goed geïnfiltreerd en voerden een soort gerichte guerrilla uit om de belangen van het gedroomde Nazi Rijk te beschermen. Zo ook in het geval van de goudtransporten. De fascisten zagen het goud als hun rechtmatige eigendom. Het goud zou noodzakelijk zijn om het Nazi Rijk als een phoenix uit de as te laten herrijzen. Saillant detail was dat Francisco, vernoemd naar Francisco Franco, een zelfde soort achtergrond had als Juan. Duitse vader, Spaanse moeder. Waarschijnlijk had hij toch iets meer fysique van zijn Duitse vader geërfd. En de fascistische ideologie. Zijn moeder had duidelijk een flinke lepel in de pap gehad wat betreft het beheersen van de Spaanse taal. De baron kon zich achteraf wel voor zijn kop slaan. Hij was naïef geweest. Hoe had hij ooit deze man een lift kunnen geven? Na die ervaring was hij een stuk voorzichtiger geworden. Een les die hij bijna met zijn leven had moeten bekopen.

Maar, hij leefde nog. Hij installeerde zich snel in Madrid en begon energiek en vastberaden aan de onderhandelingen over het Nazi goud. In het najaar werd de diplomatieke boycot van Spanje opgeheven. Een paar maanden later, op 22 februari 1951, werden de betrekkingen tussen Nederland en Spanje officieel hersteld met het overhandigen van de geloofsbrieven door de Nederlandse gezant. Snel daarna kwam het Nederlandse goud weer in Nederlandse handen. In de periode april-juni 1951 voerde de KLM acht goudtransporten uit naar de Verenigde Staten. De Nederlandse regering wilde het goud niet in Nederland hebben. Tijdens de Koude Oorlog boden de speciaal gebouwde ondergrondse kluizen van New York een beter alternatief. De baron had bij alle vluchten aan boord gezeten. Het ging om bijna 4.000 kilo goud. Zijn missie was geslaagd. Het leverde hem de bijnaam El Dorado op, de vergulde. Nu, 90 jaar oud, dacht hij verguld terug aan die avontuurlijke tijd.


Facebook

Cursussen & Trainingen

Babel verzorgt taalcursussen voor 13 talen en communicatietrainingen. Bekijk de:

Locatie

De trainingen van Babel vinden plaats op de Nieuwegracht en het University College Utrecht. Er is gratis parkeergelegenheid op deze locaties.

Nieuwsbrief

Mis niets meer en schrijf je in op onze nieuwsbrief!